Zużycie i konserwacja opon

Zuzycie bieznika

Zużycie bieżnika opony powstaje na skutek tarcia pomiędzy składnikiem bieżnika a podłożem.


Podczas zwykłych obrotów bieżnik ulega deformacji na obszarze, który ma kontakt z podłożem i w związku z tym zmniejsza swoją prędkość obwodową. Powoduje to ścieranie i tym samym zużycie.


Oprócz takiego ścierania wyróżnia się również następujące tarcia:


  • Wzdłużne – podczas przyspieszania i hamownia
  • Poprzeczne – podczas pokonywania zakrętów


Nie można oszacować żywotności opony w kilometrach ze względu na zbyt dużą ilość czynników. Nawet wzięcie pod uwagę zużycie pierwszych milimetrów bieżnika nie będzie wiarygodne, ponieważ początkowe zużycia jest większe niż późniejsze.


Grubszy bieżnik powoduje większe tarcie, więc i szybciej się zużywa.


Czynniki, które wpływają na zużycie opony i żywotność w kilometrach:


  • Czynniki zewnętrzne, które nie zależą od użytkownika
  • Czynniki wewnętrzne, zależne od użytkownika 


Czynniki zewnętrzne


1- Charakterystyka drogi

  • Rodzaj nawierzchni
  • Kierunek (podłużny czy wysokościowy) Współczynnik zużycia na autostradzie jest znacznie niższy (1) niż w mieście (1.7). Na górskich drogach, gdzie jest dużo zakrętów, wzniesień i spadków, współczynnik wynosi aż 2.7. W przypadku pojazdów o wysokiej mocy i ciężkich pojazdów, i w obecności przyczep (karawany, łodzie, kontenery itd.), współczynnik zużycia może osiągnąć około 5 lub 6
  • Zakręty

Podczas pokonywania zakrętów, pojazd zostaje poddany działaniu:

  • Zwolnienia (użycie hamulców)
  • Przyspieszenia i zwolnienia (z powodu zmiany biegów)
  • Siły odśrodkowej (podczas pokonywania zakrętów). Powoduje to ścieranie bieżnika poprzecznie do kierunku jazdy i przeniesienie odsetka ciężaru z opon z wewnątrz zakrętu do opon na zewnątrz zakrętu.

​2-Warunki pogodowe

  • Sucha pora roku i słońce. Bardzo wysokie temperatury zmniejszają lepkość składników, zmniejszają przyczepność i zwiększają system termiczny obrotów. Warunki te wpływają na wzrost zużycia.
  • Deszcz i wilgotność. Ciągłe opady deszczu sprawiają, że nawierzchnia drogi staje się bardziej dynamiczna i mokre warunki narażają oponę na większe ryzyko wypadku (łopatki mogą łatwiej przeciąć mokrą oponę niż suchą).

3-Charakterystyka pojazdu

  • Geometria charakterystycznych kątów z przodu i tylu, głównie położenie w linii i kąty pochylenia
  • Rodzaj napędu, tylko na jednej osi, stały lub regulowany napęd na 4 koła
  • Kontrola hamulców, stabilność i urządzenia trakcyjne
  • Moc 


Czynniki wewnętrzne


Główne czynniki wewnętrzne:


  • Ciśnienie w oponie
  • Prędkość
  • Przeciążenie
  • Sposób prowadzenia pojazdu
  • Mechaniczna konserwacja pojazdu
  • Konserwacja opon

Nierowne zuzycie

Oprócz zwykłego ścierania wzdłużnego powodowanego obracaniem się, opona narażona jest na ścieranie boczne powodowane tarciem (uważane za nietypowy stan). Taki stan użycia tworzy „miejscowe” nierówne zużycie, które może oznaczać znaczący spadek komfortu prowadzenia (hałas podczas obracania i irytujące drgania) i w żywotności w kilometrach (wczesna wymiana mocno zużytych opon).


Nierówne zużycie może się uwydatnić:


  • tylko na jednym barku
  • na obu barkach
  • na środku bieżnika

Uwydatnione zużycie na jednym barku

Powstaje w skutek obracania się opony na jednej nie idealnie ustawionej w poziomie osi i/lub na osi, która nie leży równolegle do kierunku jazdy.


Wypuklenie to nachylenie kąta koła względem pionu nawierzchni. Jeśli górna część koła jest wypuklona na zewnątrz, wypuklenie jest dodatnie, jeśli wychyla się do wewnątrz, wówczas jest ujemne.


W obudwu przypadkach wypuklenia dodatniego i ujemnego, opony kręcą się na osi, która nie jest prostopadła do kierunku jazdy.


Takie zużycia często kojarzy się ze zdzieraniem i obecnością zadziorów na obu brzegach wzorów.

Uwydatnione zużycie na obu barkach

Jest to spowodowane deformacją na obszarze kontaktu z nawierzchnią, która determinuje większy ciężar na barkach, lub poprzez sumę kątów geometrycznych nieprawidłowego koła (wypuklenie kojarzone z niedostatecznym wyrównaniem).

Zwiększone zużycie na środku bieżnika

Wynika ono z deformacji obszaru stykającego się z podłożem i powoduje zwiększenie obciążenia środkowej bieżnika i szybsze jego zużycie.Tego rodzaju deformacja powstaje zwykle na skutek następujących przyczyn:


Zbyt wysokie ciśnienie w oponie. Ciśnienie jest wyższe od zalecanego przez producenta pojazdu.


Zbyt wąskie felgi. Przy zastosowaniu zbyt wąskiej felgi stopki opony znajdują się za blisko siebie, powodując naprężenia w oponie i prowadząc do deformacji podobnej do wynikającej ze zbyt wysokiego ciśnienia.

Kiedy wymienic

Dopuszczalny przebieg to liczba kilometrów, które można przejechać, zanim oponę trzeba będzie zmienić wskutek zużycia.


Kodeks Drogowy określa, że opona jest zużyta i nie nadaje się do dalszej eksploatacji, jeśli głębokość bieżnika wynosi mniej niż 1,6 mm.


Zużycie bieżnika można łatwo sprawdzić korzystając ze wskaźników umieszczonych w pobliżu oznaczenia TWI w górnej części ściany bocznej.


Wskaźniki te znajdują się w głównych rowkach bieżnika. Mają postać gumowych wypustek o wysokości dokładnie 1,6 mm.


Zatem, jeśli głębokość bieżnika spadnie poniżej 1,6 mm, w miejscu wypustki nie będzie w ogóle widoczny rowek. W takiej sytuacji oponę należy wymienić.


Należy pamiętać, że skuteczność działania opony na mokrej nawierzchni spada proporcjonalnie do zmniejszenia głębokości bieżnika. Im wyższe zużycie bieżnika, tym mniejsza ilość wody z nawierzchni może zmieścić się w jego rowkach.


Powoduje to spadek poziomu bezpieczeństwa: wydłuża się droga hamowania i może zachodzić aquaplaning.


Ze względów bezpieczeństwa zalecamy wymianę opon gdy głębokość bieżnika spada poniżej 3 mm. Zalecenie to obowiązuje bez względu na warunki klimatyczne, które mogą ulegać szybko zmianie.


Istnieją sytuacje, w których konieczna jest dokładna kontrola opon, niezależnie od obowiązków nakładanych przepisami. Nieregularne lub miejscowe zużycie, łuszczenie się bieżnika i ścian opony oraz wybrzuszenia to objawy, których nie wolno lekceważyć.


Zwłaszcza wybrzuszenie ściany opony oznacza poważne zagrożenie. Odkształcenia tego rodzaju powstają najczęściej po raptownym najechaniu na krawężnik, wpadnięciu w dziurę w nawierzchni lub innym tego rodzaju zdarzeniu. Oznaczają, że w oponie zaszły poważne, niedające się naprawić zmiany i nie jest możliwe zagwarantowanie pierwotnego poziomu bezpieczeństwa.

Uzytkowanie I konserwacja

Prawidłowa konserwacja opony gwarantuje lepszą wydajność pod kątem bezpieczeństwa i wytrzymałości.


Porady i przydatne informacje dotyczące zapobiegania problemom podczas używania opon:


1- Sprawdzać ciśnienie, gdy opony są zimne, przynajmniej raz w miesiącu, a szczególnie przed dalszą podróżą (także w kole zapasowym).

Zawsze kontrolować ciśnienie wskazane w instrukcji obsługi dla różnych pozycji i rodzaju przewidywanego stosowania.

Nigdy nie zmniejszać ciśnienia, jeśli opony są gorące. Należy pamiętać, że niedopompowane opony zwiększają opór ruchu i tym samym zużycie paliwa.


2- Zawsze zapewniać, w każdym rodzaju zaworu, czy nie odpadły żadne nakrętki i dokręcać je tylko ręcznie.

Nakrętki zapobiegają obcym przedmiotom uszkodzeniu wewnętrznego mechanizmu zaworu powodującego wypuszczanie powietrza z opony.


3- Zamieniać opony z jednej osi na drugą, bez ich krzyżowania, po przejechaniu około 10 000 km.

Ograniczy to zużycie opony, zachowując przy tym oryginalny sposób prowadzenia samochodu i ograniczy nieprawidłowe zużycie bieżnika (zazwyczaj powodowane ułożeniem w linii opon i wyginaniu się poza wartości przewidziane przez producenta pojazdu). Zalecamy regularną kontrolę charakterystycznych kątów pojazdu (szczególnie wyrównania i wyginania).  


4- W przypadku kontaktu z krawężnikiem, dziurami w drodze czy innymi przeszkodami różnego charakteru, ważne jest, aby specjalista sprawdził wnętrze opony.

Takie zdarzenia mogą powodować uszkodzenia wnętrza opon, których można nie dostrzec z zewnątrz.


Pęcznienie na ścianie bocznej może oznaczać uszkodzenie strukturalne. W takim przypadku nie można dalej używać opony.


Jednak nie zawsze można dostrzec ślady uszkodzenia na oponie, dlatego też zalecamy regularne kontrole opony, która miała kontakt z krawężnikiem, dziurami w drodze itd.

Najlepszym rozwiązaniem jest odwiedzenie specjalisty, który sprawdzi wnętrze opony.

Czesciowa wymiana

Zgodnie z prawem dopuszczalne jest stosowanie w pojeździe różnych opon, o ile na jednej osi wszystkie opony są tego samego typu.

Przy wymianie tylko dwóch opon zleca się montaż nowych na osi tylnej.


W przypadku osi przedniej można wyczuć i przeciwdziałać niebezpiecznym sytuacjom za pomocą kierownicy (początek poślizgu, pęknięcie opony itp.). W przypadku osi tylnej jest to niemożliwe i kierowca nie może bezpośrednio interweniować

Opony

Odkryj nasze porady

Aquaplaning

Aquaplaning to zjawisko polegające na utracie przyczepności wskutek tworzenia się warstwy wody pomiędzy oponą a nawierzchnią.

Dowiedz się więcej

Badanie techniczne samochodu: porady i wskazówki

Wszystkie pojazdy muszą okresowo przechodzić badanie techniczne, wymagane przepisami prawa, stanowiące poświadczenie ich zdatności do swobodnego poruszania się po drogach.

Dowiedz się więcej

Budowa Opony: bieżnik, bark i bok

Wewnętrzna struktura nowoczesnych opon radialnych składa się głównie z: opasania, osnowy, piętki oraz piętki stopki.

Dowiedz się więcej

Najczęściej zadawane pytania: opony zimowe

W okresach przejściowych (zima-wiosna i jesień-zima), gdy warunki pogodowe są zmienne, a także w przypadku wyjazdów w góry lub w razie opadu śniegu w niezwykłej porze roku opony letnie mogą nie posiadać odpowiedniej przyczepności, co doprowadzić może do niebezpiecznej sytuacji na śliskiej drodze pokrytej mieszanką deszczu, śniegu i błota.

Dowiedz się więcej

Hamowanie na mokrej nawierzchni

Na mokrej nawierzchni droga hamowania znacznie się wydłuża. Im płytszy bieżnik, tym dłuższa droga hamowania, która i tak wydłuża się na mokrej nawierzchni

Dowiedz się więcej

Oznaczenie, DOT i homologacja opon

Oznaczenie DOT wskazuje na zgodność opony ze standardami Ministerstwa Transportu. Stanowi także podsumowanie ważnych informacji o oponie. Homologacja to potwierdzenie przez właściwą instytucję nadzoru, że dany wyrób jest zgodny z odpowiednimi przepisami i posiada odpowiednie parametry.

Dowiedz się więcej