Opony

STOPIEŃ I RODZAJ ZUŻYCIA


Opony, tak jak wszystkie elementy pojazdu, ulegają zużyciu przez cały czas, nie tylko wskutek niewłaściwego używania.

Zużycie opon powodowane jest niemal wyłącznie przez ścieranie o nawierzchnię podczas jazdy wynikające z sił związanych z rozpędzaniem, zwalnianiem i skręcaniem. Ścieranie podczas obracania opony wynika z działającej na nią siły zgniatania, która jest proporcjonalna do obciążenia.


CIŚNIENIE


Utrzymywanie właściwego ciśnienia w oponach gwarantuje bezpieczną i oszczędną eksploatację.

Zalecane ciśnienie producenci określają na podstawie przeprowadzonych prób. Jest ono wynikiem kompromisu pomiędzy efektywnością i trwałością opony. Prawidłową wartość ciśnienia dla różnych warunków użytkowania określa instrukcja obsługi pojazdu.

Ciśnienie należy kontrolować i regulować co najmniej raz w miesiącu, nie zapominając o kole zapasowym. Przy tej okazji należy sprawdzić, czy na wszystkich wentylach znajdują się kapturki. Kapturki dokręca się tylko ręcznie.

Zbyt niskie ciśnienie w oponie powoduje niewłaściwe zachowanie się pojazdu i przegrzewanie opony, które może zagrażać bezpieczeństwu.


ŁUSZCZENIE SIĘ ŚCIAN OPONY


Nawet opony mało używane lub nieużywane starzeją się.

W przypadku opony zamontowanej na samochodzie widoczne jej części to bieżnik i jedna ze ścian.

Łuszczenie się, będące oznaką starzenia się opony, trudno jest zaobserwować na jej bieżniku, gdyż jego powierzchnia jest stale „odnawiana” wskutek ścierania.

Łuszczenie się widoczne jest głównie na ścianie opony. Tlen i ozon występujące w atmosferze rozkładają związki chemiczne tworzące gumę, zwłaszcza w podwyższonej temperaturze. 

Także użytkowanie opony w bardzo zanieczyszczonym środowisku, na przykład w centrum miasta, powoduje przyspieszone jej starzenie się.

Obydwa procesy zachodzą proporcjonalnie do czasu narażenia opony na działanie powodujących je czynników.


UDERZENIA


Wybrzuszenie ściany opony jest oznaką poważnego i niepodlegającego naprawie uszkodzenia jej oplotu.

Uszkodzenie tego rodzaju powstaje zwykle wskutek przypadkowego uderzenia o krawężnik lub wjechania w dziurę w nawierzchni. Może także wynikać z utrzymywania zbyt niskiego ciśnienia w oponie, nadmiernego obciążenia lub niewłaściwego ustawienia zbieżności kół.

Należy także pamiętać, że użytkowanie opon niskoprofilowych wymaga większej uwagi gdyż są one bardziej narażone na czynniki, o których wspomniano wyżej.


DŁUGI OKRES PARKOWANIA


Jeśli planuje się zaparkowanie pojazdu na dłuższy czas, zwłaszcza na zewnątrz i w niskiej temperaturze, dobrze jest zwiększyć ciśnienie w oponach do 3,2 bar dla opon technicznych SR i TR i 3,5 bar dla innych opon technicznych.

Dzięki temu na oponie nie powstanie wypłaszczenie powodujące później drgania pojazdu.

Drgania tego rodzaju wynikają z czasowego spłaszczenia opony, które znika po kilku kilometrach na skutek podgrzania opony i działania siły odśrodkowej podczas toczenia, która przywraca oponie elastyczność.

To jak szybko odkształcenie zniknie zależy od jego wielkości, która z kolei zależy od ciśnienia w oponie i czasu parkowania pojazdu.

W przypadku parkowania przez długi czas, liczony w miesiącach, przy niskim ciśnieniu w oponie odkształcenie może być stałe.

Dłuższy postój na nawierzchni zanieczyszczonej olejem, ropą lub rozpuszczalnikami może także spowodować uszkodzenia opony gdyż substancje te rozkładają związki, z których jest ona zbudowana. Tak samo działają węglowodory używane do czyszczenia ścian opon.


UŻYWANIE ŁAŃCUCHÓW ŚNIEŻNYCH


Dłuższe używanie łańcuchów na drodze, na której nie leży śnieg, może spowodować trwałe uszkodzenie opony. Powoduje także zagrożenie bezpieczeństwa i obniża komfort jazdy.

Dlatego łańcuchy należy zdjąć gdy tylko dojedziemy do miejsca, gdzie droga nie jest już pokryta śniegiem. Dzięki temu łańcuch nie będzie wycierał fragmentów bieżnika i ścian, powodując ich trwałe uszkodzenia.


ZAMIANA OPON


Zamiana opon czyli regularna zmiana ich pozycji na osiach pojazdu przyczynia się do optymalizacji zużycia ogumienia dzięki równomiernemu zużywaniu całej powierzchni bieżnika i zwiększeniu możliwego do uzyskania przebiegu.

Wiadomo, że w pojazdach z przednim napędem opony przedniej osi zużywają się szybciej, zwłaszcza w okolicach zewnętrznego barku, co wynika z działania momentu obrotowego podczas rozpędzania i skręcania i zwiększonego obciążenia przy hamowaniu.

W przypadku pojazdów z napędem tylnym zużycie opon tylnej osi najbardziej zauważalne jest w środkowej części bieżnika.

Z uwagi na różne rodzaje napędu opony należy zamieniać z różna częstością: co 8-10 tysięcy km w przypadku pojazdów z napędem przednim i co 10-15 tysięcy km w pojazdach z napędem tylnym i na obie osie.


REGULARNA KONTROLA GEOMETRII PODWOZIA


Niewielkie uderzenia, nawet podczas parkowania, wjazd na chodnik i zjazd z niego, przejazd przez tory tramwajowe, jazda po nierównej nawierzchni